Янгиликлар

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази тарихий мерос ва замонавий технологиялар уйғунлашган, жаҳон илмий-маданий мулоқоти учун янги имкониятлар очаётган маскан сифатида халқаро эътибор марказида. «Diplomatic Society» журналининг муаллифи Регина Виала-Цимм ўз мақоласида Тошкент ва Самарқандда ўтказилган «Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» халқаро медиа-форуми ҳақида сўз юритиб, Марказнинг нафақат ноёб тарихий ёдгорликларни асраб-авайлаш, балки уларни замонавий медиа, рақамли технологиялар ва илмий тадқиқотлар орқали келажак авлодларга етказишдаги аҳамиятини ёритади.

25–29 август кунлари Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида «Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» халқаро медиа-форуми бўлиб ўтди. Форумнинг асосий майдони сифатида яқинда очилган Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази танланди.

Президент Шавкат Мирзиёев ғояси асосида барпо этилиб, 2026 йил март ойида очилган Ислом цивилизацияси маркази оддий музейдан анча кенг маънони англатади. У Ўзбекистоннинг исломгача бўлган давр ва ислом цивилизациясига оид бой меросини замонавий рақамли технологиялар ҳамда академик тадқиқотлар билан уйғунлаштирган халқаро илмий, маданий ва маърифий марказдир.

Бу ерда жамланган ноёб экспонатлар Ўзбекистонда ислом цивилизацияси асрлар давомида илм-фан, таълим, маърифат ва маданият орқали қандай ривожланганини намоён этади. Форум иштирокчилари тарихий мерос замонавий халқаро медиа мулоқоти учун мустаҳкам асос бўлиб хизмат қилиши мумкинлигига бевосита гувоҳ бўлдилар.

Тошкент ва Самарқанд шаҳарларида қарийб 50 мамлакатдан оммавий ахборот воситалари, илмий-академик ҳамда ижодий соҳа вакилларидан иборат 300 га яқин иштирокчи жамланди. Улар ўзбек ва ислом цивилизациясининг тарихи, маданияти ва интеллектуал меросини замонавий дунёга қандай тақдим этиш масалаларини муҳокама қилдилар.

Форумда дунёнинг етакчи халқаро телеканаллари, ахборот агентликлари, нашриётлар ва медиа компаниялар раҳбарлари ҳамда вакиллари, шунингдек, журналистлар, ҳужжатли фильмлар муаллифлари, продюсерлар, олимлар, музейшунослар ва рақамли технологиялар бўйича мутахассислар иштирок этди. CNN ва Euronews форумнинг асосий медиа ҳамкорлари бўлди.

Ислом цивилизацияси маркази нафақат музей ёки илмий-тадқиқот муассасаси, балки музей фаолияти, илм-фан, таълим, телевидение, ҳужжатли кино, китоб нашри, рақамли технологиялар ва сунъий интеллектни бирлаштирувчи халқаро маданий-маърифий ҳамда медиа майдони сифатида ҳам фаолият юритади.

Айнан шу ғоя форумнинг асосий мазмунларидан бирига айланди: меросни фақат сақлаб қолишнинг ўзи кифоя эмас, унинг ҳаётини давом эттириш, янги ҳикоялар, фильмлар, китоблар, илмий тадқиқотлар ва замонавий рақамли лойиҳалар учун манбага айлантириш зарур.

Қадимий қўлёзмалар ва хаттотлик санъатига ҳам алоҳида эътибор қаратилди. Қадимий қўлёзмаларни қайта тиклаш, уларнинг нусхаларини яратиш ва қайта нашр этиш йўналишида австриялик ҳамкорлар билан иш олиб бораётган компаниялар айниқса фаол ҳисобланади.

Бироқ ушбу ташаббусларнинг асосий мақсадли аудиторияларидан бири ёш авлод бўлди. Тошкент ва Самарқанддаги 20 та олий таълим муассасасида қарийб 40 та маҳорат дарси, ижодий учрашув ва тақдимот ўтказилиб, уларда 5 мингдан ортиқ талаба иштирок этди.

Самарқанддаги Имом Бухорий мажмуаси

Халқаро медиа-форум иштирокчиларининг Самарқанддаги Имом Бухорий мажмуасига ташрифи дастурнинг айниқса муҳим қисмларидан бири бўлди.

Ушбу ташриф Ўзбекистоннинг бой тарихий, илмий ва маънавий меросини айнан шу мерос яратилган ва асраб-авайланган масканларда туриб, халқаро медиа ҳамжамиятига бевосита намоён этиш нуқтаи назаридан ҳам катта аҳамият касб этди.

Шу билан бирга, ташриф замонавий медиа платформалари орқали буюк алломалар мероси, илмий анъаналар ва ислом цивилизациясининг умуминсоний қадриятларини кенг халқаро аудиторияга етказиш учун янги имкониятлар очди.

«Ислом цивилизацияси: янги нигоҳ — янги кашфиётлар» халқаро медиа-форуми ушбу йирик ишларнинг якуни эмас, балки бошланиши бўлди. У ўтмиш меросидан келажак билимлари, маънолари ва имкониятлари сари йўл очди.

Ўзбекистон 1991 йил 31 августда Совет Иттифоқидан мустақиллигини эълон қилди. Мамлакат мустақиллигининг 35 йиллигига бағишланган тантаналар Янги Тошкент шаҳрида ўзбекистонлик расмийлар, халқаро меҳмонлар, шунингдек, Ўзбекистон ва хориждан келган санъаткорларни бир майдонда жамлади.

Мавжуд пойтахтга туташ ҳудудда барпо этилаётган ушбу улкан шаҳарсозлик лойиҳаси келгусида икки миллион нафар аҳолига мўлжалланган. Унинг 6 минг гектар майдонни қамраб олувчи биринчи босқичида эса 600 минг киши яшаши учун шароит яратиш кўзда тутилган.

Техник хусусиятлар

Кўрсаткич	Қиймат
Диаметри	26 метр
Вазни	40,8 тонна
Манзилли LED ёритгичлар	322 560 дона
Swarovski кристаллари	1,8 миллиондан ортиқ
Павильон баландлиги	12 метр

Ёруғлик · Овоз · Меъморчилик

Нозик деталлар учун махсус ечимлардан тортиб, мураккаб ва йирик кўламли лойиҳаларгача — меъморчилик, техник муаммолар ва маданий меросни муҳофаза қилиш масалалари бирлашган ҳар қандай вазифа KNY Design компаниясининг асосий ихтисослашув соҳасидир.

Ҳаралд Кнининг техник ва бадиий раҳбарлиги остида компания юқори даражадаги мехатроника муҳандислигини анъанавий ҳунармандчиликнинг энг нозик усуллари билан уйғунлаштиради.

Тошкентдаги Қуръон зали учун биз ягона манбадан тўлиқ, фойдаланишга тайёр ечимни ишлаб чиқдик ва тақдим этдик.

Конструкторлик ва муҳандислик ечимлари

Улуғвор қандилнинг дизайни ва конструкциясини ишлаб чиқиш, шунингдек, Swarovski кристаллари билан безатилган юлдузлар композициясини яратиш.

Махсус бошқарув электроникаси

Тошкент осмонидаги тунги юлдузлар манзарасини астрономик аниқликда акс эттириш. Бунинг учун махсус бошқарув технологияси ишлаб чиқилиб, юлдузларнинг майин ва табиий милтиллаш эффекти яратилди.

Ёруғлик ва овоз режиссураси

Қуръонда баён этилган яратилиш воқеасини жонлантирувчи хона акустикаси, овоз дизайни ва томошабинни ўзига жалб этувчи ёруғлик намойишини яратиш.

Маданий меросни муҳофаза қилиш технологиялари

Лавҳ витринаси: иқлим назорати билан жиҳозланган махсус ҳимоя камераси ва ёруғликка мослашувчан ақлли шиша орқали ЮНЕСКОнинг «Жаҳон хотираси» халқаро реестрига киритилган Халифа Усмон мусҳафини ишончли муҳофаза қилиш.