Янгиликлар

Дунёнинг қарийб 100 мамлакатидан Ўзбекистонга ташриф буюрган Халқаро кимё олимпиадаси (International Chemistry Olympiad – IChO) иштирокчилари Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюриб, мамлакатнинг кўп асрлик илмий мероси ва замонавий музей технологиялари билан танишди.

Халқаро кимё олимпиадаси дунёдаги энг нуфузли фан мусобақаларидан бири ҳисобланади. Унда иштирок этувчи ёшлар келажак олимлари, тадқиқотчилари ва инновациялар етакчилари сифатида қаралади.

Халқаро олимпиада қатнашчилари орасида Тринидад ва Тобаго вакили Леон Копелофф Ўзбекистон ҳақидаги дастлабки таассуротлари кутганидан ҳам юқори бўлганини қайд этди.

"Биз бу ерга Халқаро кимё олимпиадаси доирасида келдик ва Ислом цивилизацияси маркази билан танишдик. Шу пайтгача кўрганларимдан келиб чиқиб айтишим мумкинки, Ўзбекистон ҳақиқатан ҳам Марказий Осиёнинг юраги экан. Бу ернинг тарихи ва маданияти ниҳоятда бой. Ҳар бир экспозиция ортида улкан тарих бор. Бу ерда бўлиш биз учун унутилмас тажриба бўлди."

Нидерландиялик иштирокчи Жаспер Ҳускенинг сўзларига кўра эса, миллий либослар, қадимий тангалар, кулолчилик буюмлари ва бошқа экспонатлар Ўзбекистон ҳақида китоб ёки интернет орқали эмас, балки бевосита ҳис қилиш имконини яратган. Шунингдек, у мамлакат аҳолисининг меҳмондўстлиги ва самимий муносабати унда катта таассурот қолдирганини қайд этди.

Бошқа иштирокчилар ҳам музейнинг энг муҳим жиҳати тарихий буюмларни намойиш этиш эмас, балки уларнинг маъноси, тарихи ва цивилизация тараққиётидаги аҳамиятини тушунтириш эканини таъкидладилар.

Австралиялик Хлоя Марказ орқали Ипак йўли цивилизацияси ва ислом илмий мероси ҳақидаги тасаввурлари янада бойиганини айтди.

"Мен Ўзбекистоннинг тарихи ва унинг қанчалик йирик цивилизация маркази бўлганидан жуда таъсирландим. Ипак йўли орқали илм-фан ва маданият бутун дунёга қандай тарқалганини кўриш жуда қизиқ бўлди. Бу ерга келгач, тарихга мутлақо бошқача нигоҳ билан қарай бошладим. Ростини айтсам, мен Ўзбекистонни севиб қолдим."

Австралиялик Даниел эса Марказ анъанавий меъморчилик ва замонавий музей технологияларининг муваффақиятли уйғунлашган намунаси эканини таъкидлади.

Унинг айтишича, интернет орқали кўрганлари Марказ ҳақида маълум тасаввур берган бўлса-да, унинг ҳақиқий қиёфаси ва экспозициялар сифати кутилганидан ҳам юқори бўлган.

Халқаро олимпиаданинг австралиялик яна бир иштирокчиси бинога биринчи назар ташлаганда уни бир неча аср аввал қурилган тарихий иншоот деб ўйлаганини, кейин эса унинг замонавий лойиҳа эканини билиб ҳайратланганини айтди. Унинг фикрича, миллий меъморий анъаналар билан замонавий ечимларнинг уйғунлиги Марказни ўзига хос масканга айлантирган.

Канада вакили Тим эса Буюк сиймолар галереяси ва музей экспозицияларини юқори баҳолаб, музей нафақат тарих ҳақида маълумот беради, балки халқнинг маданий хотираси ва миллий ўзлигини замонавий услубда ҳикоя қилишини қайд этди.

Ташриф якунида Халқаро кимё олимпиадаси иштирокчилари бундай ташрифлар ёш олимлар ўртасида нафақат илм-фан соҳасидаги ҳамкорликни, балки турли цивилизациялар, маданиятлар ва халқлар ўртасидаги ўзаро англашувни ҳам мустаҳкамлашга хизмат қилишини таъкидладилар.