Янгиликлар

Ислом цивилизацияси маркази экспозициясида намойиш этилаётган товус ва шер тасвирланган жуфт биллакузуклар XI–XII асрларга мансуб бўлиб, Марказий Осиёдаги ўрта аср заргарлик санъатининг юксак намуналаридан бири сифатида эътиборга лойиқ.

Мазкур жуфт билакузуклар Марказий Осиё ҳудудига мансуб бўлиб, XI–XII асрларда яратилган. Билакузукларнинг ўлчами 6,1 × 5,1 × 2,4 сантиметр, жуфт ҳолдаги умумий оғирлиги эса 72 граммни ташкил этади.

Нозик ишланган ушбу тақинчоқлар олтин листдан, найсимон шаклда ясалган. Билакузукларнинг тахминан учдан бир қисмида деярли сезилмайдиган ошиқ-мошиқ механизми мавжуд бўлиб, уларни очиб-ёпиш имконини берган.

Тақинчоқнинг икки учи шер боши шаклида якунланган. Шер гўёки ўз оғзи билан қулфни тишлаб тургандай тасвирланган. Қулфнинг ташқи томонидаги думалоқ медальонда эса бир-бирига қараб турган узун бўйинли ва узун думли товуслар акс эттирилган. Шер бошларида доналаб ишлаш грануляция усулида бажарилган кўзлар ва учбурчаксимон қулоқлар алоҳида диққатни тортади. Товуслар нисбатан реалистик, шерлар эса бадиийлаштирилган услубда тасвирланган.

Билакузукларнинг энг қизиқарли жиҳатларидан бири уларда турли давр ва маданий анъаналарнинг уйғунлашганидир. Бир-бирига қараган қушлар композицияси Сосонийлар даври шоҳона иконографияси билан боғлиқ бўлиб, кейинчалик Суғд санъати орқали ўрта асрларда янада кенг тарқалган.

Шу маънода, мазкур тақинчоқлар нафақат заргарлик маҳоратининг ёрқин намунаси, балки Марказий Осиёдаги маданий таъсирлар, бадиий анъаналар ва услублар давомийлигини намоён этувчи қимматли тарихий ашё ҳамдир.