Янгиликлар

Ўзбекистон замини қадим-қадимдан истеъдодлар ва алломалар диёри бўлган. Шундай аждодимиз борки, у Ҳиндистондаги Нандна қалъасидаги ўлчаш ишлари орқали Ернинг жуғрофий ўлчамларини аниқлайди ва ўз ҳисоб-китоблари билан ҳозирги фанга яқин натижаларга эришади. Учта нуқта орқали масофани аниқлашда биринчи бўлиб чизиқли триангуляция усулини қўллаган. Азимутни аниқлашдаги аналитик усуллари ва радиуси бирга тенг бўлган айлана билан ишлаш услублари илмга янги ёндашувларни тақдим этади. Унинг фаолиятида астрономик асбобларни ихтиро қилиш ва уларни ҳисоблашларда қўллаш амалиёти катта аҳамиятга эга.

Ислом цивилизацияси тарихида чуқур из қолдирган улуғ мутафаккирлар орасида Маҳмуд Замахшарий алоҳида ўрин тутади. Бутун умри давомида илм ва маърифатни ҳаёт мазмуни деб билган бу зотнинг номи мусулмон оламида «Жоруллоҳ» — яъни «Аллоҳнинг қўшниси» сифатида эҳтиром билан тилга олинади. Унга берилган бу унвон тасодифий эмас, балки умрининг муайян қисмини Каъба яқинида, Маккада илм излаш ва асарлар битишга бағишлагани туфайлидир.