Фикрлар

Ўзбекистон тарихи ҳақиқатан ҳам беқиёс. У беш минг йиллик тараққиётни ўз ичига олган улкан цивилизациядир. Бир миллатни англаш учун унинг тарихини билиш керак, бу ерда эса тарих жуда бой. Инсоният цивилизациясига улкан ҳисса қўшган кўплаб илмий ва маданий ютуқлар айнан шу заминдан келиб чиққан.

Айни пайтда халқларимизнинг ўзига хос тарихий-маданий меросига асосланган минтақавий ўзига хосликни мустаҳкамлаш алоҳида аҳамият касб этади. Биз Ислом цивилизацияси марказини зиёрат қилдик. Бу улкан ва ноёб иншоотдир. Дарҳақиқат, бу илмий, туристик ва этномаданий лойиҳадир.

Мен сизнинг Президентингизни ва мамлакатингизни ана шундай муҳташам мажмуа ишга тушаётгани билан табрикламоқчиман. Аввало бизга ушбу муҳташам марказ билан яқиндан танишиш имкони берилгани учун миннатдорлик билдираман.

Ростини айтсам, бу ерда мен беқиёс таассуротлар гирдобига тушиб қолдим. Ҳар бир экспозиция, ҳар бир зал, ҳар бир детал чуқур ўйланган. Уч минг йиллик тарихни бугунги авлодга шу даражада замонавий шаклда етказиб бериш — бу юксак санъат ва буюк маҳорат талаб этади.

Айрим мамлакатларда динимизга нисбатан хуружлар кучайиб, исломофобия тизимли тус олаётган бир пайтда, Ислом цивилизацияси марказининг очилиши бутун дунёга ислом — бунёдкорлик, бағрикенглик, дўстлик ва биродарлик дини эканини намоён этади. Ислом оламининг буюк намояндалари жаҳон илми ва маданиятига улкан ҳисса қўшган, Ислом цивилизацияси маркази буни яққол кўрсатиб турибди. Ишончим комилки, Тошкентдаги салобати ва экспозицияси жиҳатидан ноёб бўлган Ислом цивилизацияси маркази бутун ислом оламининг фахр-ифтихорига айланади

Мен бир неча йилдан бери Ўзбекистонда бундай улкан Ислом цивилизацияси маркази барпо этилаётгани ҳақида эшитиб юрганман. Тахминан олти ой аввал бино ташқи кўринишини кўрганимда ҳам ҳайратга тушган эдим. Аммо ҳозир бу ернинг ички мазмунини кўриб, ўша таассуротларим янада чуқурлашди.

Бу ерда мени энг кўп ҳайратга солган нарса, шубҳасиз, муқаддас Қуръони карим бўлди. Уни сентябрь ойида кўриш шарафига муяссар бўлган эдим. Кеча делегация аъзолари билан ҳам келгандим. Бугун яна қайтиб келдим ва эндигина етиб келган ўғлимга ҳам уни кўрсатишни истадим. Бу мен учун жуда ноёб ва қадрли ҳолат бўлди.

Бу маскан, бир томондан, жуда кенг қамровли ва пухта ўйланган мажмуа бўлса, иккинчи томондан, инсонни минг йиллар қаъридан бизгача етиб келган буюк цивилизациялар билан юзма-юз қўяди. Бу ерда туғиладиган ҳис-туйғуларни биргина сўз билан ифодалаш қийин.

Бу марказда бирор бир жиҳатни алоҳида ажратиб кўрсатиш қийин — ҳаммаси ниҳоятда гўзал ва пухта ўйланган. Милоддан аввалги уч минг йиллик тарихдан бошлаб бугунги Янги Ўзбекистонгача бўлган давр изчил ва мантиқий тарзда ёритилган. Бу эса мамлакатда вақт ўтиши билан қандай улкан ўзгаришлар юз берганини аниқ ва равшан кўрсатиб беради. Сизларга энг эзгу тилакларимни билдираман.

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази фаолияти билан яқиндан танишиб, қисқа муддатда эришилган натижаларга гувоҳ бўлдик. Нега 'қисқа муддат' дейман? Чунки экспозисиялар бўйлаб юрганингизда, бундай улкан ишларни яратиш учун одатда ўнлаб йиллар талаб этилади, деган фикр ўз-ўзидан пайдо бўлади.

- Аввало айтиш жоизки, жаноб Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Миромонович жуда муҳим ва буюк концепция — Ўзбекистоннинг Учинчи Ренессанси ғоясини илгари сурдилар. Маълумки, Ўзбекистон тарихида икки буюк Ренессанс даври бўлган. У даврларда мамлакатнинг маънавияти, маданияти, меъморчилиги ва илм-фани юксак тараққиётга эришган. Бугунги XXI асрда Ўзбекистон ана шу тараққиёт йўлини давом эттирмоқда. Учинчи Ренессанс ғояси, аввало, миллий маънавият, маданият ва тарихий меросга таянади.

Ўзбекистон ҳукумати ва шахсан Президентга бу Марказни ўз кўзимиз билан кўриш имконини бергани учун чин дилдан миннатдорлик билдираман. Бу ерда илгари билмаган кўплаб маълумотларни кўрдим. Менимча, бу Ўзбекистоннинг яширин хазинаси.

– Ростини айтсам, бу ерда амалга оширилган ишлар мени ҳайратга солди. Ўзбекистон раҳбариятини, Президентингизни, ушбу лойиҳани ҳаётга татбиқ этган барча рассомлар ва тарихчиларни самимий табриклайман. Бу Ўзбекистон учун беқиёс ва ниҳоятда муҳим лойиҳа. Унинг дунёнинг кучли ўнлигидан жой олиши мутлақо мантиқий. Лойиҳа жуда пухта ўрганилган, энг майда деталларигача очиб берилган.

Бу ерда учта ренессанс — Ўзбекистоннинг бугунги қиёфасига таъсир кўрсатган жараёнлар ва буюк инсонлар яратган мерос — буларнинг барчаси аниқ ва ихчам тарзда намойиш этилган. Инсониятни янги йўналишга бошлаган дастлабки ўзгаришлар, улкан силжишлар бу ерда ёритилган ва уларнинг аҳамияти беқиёс.

Мен жуда ҳайратдаман. Фикримча, бу жуда замонавий ва таълимий ёндашув орқали нафақат мамлакатингиз тарихини, балки ислом тарихини ҳам кенг жамоатчиликка таништиришнинг энг зўр усули.

Бундай Марказни тасаввур ҳам қила олмасдим. Ўз тарихингиз ва бугунги ҳаётингизда муҳим бўлган барча жиҳатларни шу қадар таъсирли тарзда намойиш этаётганингиз мени чин дилдан ҳайратга солди. Бу марказни кўраётганимдан жуда мамнунман ва бу мен учун катта шараф. Яна шуни қўшимча қилмоқчиманки, сиз билганингиздек, Ислом цивилизацияси марказининг бунёд этилиши Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан амалга оширилган.

Бу ерда кўрганларим — ҳақиқатан ҳам ақл бовар қилмайдиган даражада ҳайратланарли. Мен бугун гувоҳ бўлган манзараларни бошқа ҳеч қаерда учратмаганман. Марказ ичидаги ҳар бир детал, ҳар бир бўлимга берилган эътибор — ниҳоятда нафис ва аниқ мақсадли ташкиллаштирилган.