Yangiliklar

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining “Islomdan avvalgi davr” bo‘limida joylashgan “Qadimgi Xorazm sivilizatsiyasi” ekspozitsiyasi Markaziy Osiyoda davlatchilik an’analari qanday shakllanganini arxeologik topilmalar va yozma manbalar orqali yoritadi.

Miloddan avvalgi I mingyillikdayoq Xorazm vohasida o‘troq hayot tarzi, sug‘orma dehqonchilik va shahar madaniyati shakllangan. Ekspozitsiyada namoyish etilgan materiallar o‘sha davr jamiyatining boshqaruv tizimi, hunarmandchiligi va ma’naviy hayoti haqida tasavvur beradi.

Bu yerda qadimgi Xorazm sivilizatsiyasining shakllanish jarayoni, uning ijtimoiy hayoti va tarixiy taraqqiyoti bilan bog‘liq muhim yodgorliklar ham alohida o‘rin egallaydi.

Qadimgi Xorazm aholisi Amudaryo va Sirdaryo havzalarining unumdor yerlaridan foydalanib, sug‘orma dehqonchilikni rivojlantirgan va shahar madaniyatini shakllantirgan. Arxeologik topilmalar esa bu hududda iqtisodiy va ijtimoiy hayot juda erta davrlardayoq tartibli va tizimli tarzda rivojlanganini ko‘rsatadi.

Qo‘yqirilganqal’a Qadimgi Xorazm me’morchiligining noyob yodgorliklaridan biri hisoblanadi. Tadqiqotchilar fikricha, bu inshoot faqat mudofaa maqsadida qurilgan qal’a bo‘libgina qolmay, balki qadimgi aholining astronomik kuzatuvlari olib borilgan ilmiy va ma’naviy markazlardan biri ham bo‘lgan.

Tuproqqal’adan topilgan yozma hujjatlar Qadimgi Xorazm davlatida ancha rivojlangan boshqaruv tizimi, hisob-kitob va ma’muriy amaliyot mavjud bo‘lganini ko‘rsatadi. Bu topilmalar mintaqada davlatchilik an’analari juda erta shakllana boshlaganini tasdiqlaydi.

Ekspozitsiyada «Avesto» sahifalari, qadimgi Xorazm shaharlari maketlari hamda zardushtiylar marosimlarida ishlatilgan ossuariylar ham namoyish etilgan. Bu eksponatlar hududda shakllangan qadimiy diniy tasavvurlar va madaniy an’analar haqida muhim tasavvur beradi.

Qadimgi Xorazm sivilizatsiyasi Markaziy Osiyo tarixida muhim o‘rin tutadi. Bu hududda shakllangan shahar madaniyati, sug‘orma dehqonchilik, yozuv va davlatchilik an’analari keyingi davr taraqqiyoti uchun mustahkam zamin yaratgan.

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida tashkil etilgan ushbu ekspozitsiya qadimgi Xorazmning boy tarixiy merosi hamda uning jahon sivilizatsiyasi taraqqiyotidagi o‘rnini yanada yaqqolroq tasavvur etish imkonini beradi.