Yangiliklar

Toshkent xalqaro gumanitar diplomatiyaning muhim maydoniga aylanmoqda. Bugun O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida o‘z ishini boshlagan «I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi: tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat yo‘li» islom sivilizatsiyasining ilmiy merosini qayta anglash, uni zamonaviy taraqqiyot kun tartibi bilan uyg‘unlashtirish hamda xalqaro hamkorlikning yangi modellarini shakllantirishga qaratilgan eng yirik xalqaro platformalardan biri sifatida e’tirof etilmoqda.

Yuzlab olimlar, diniy arboblar, xalqaro tashkilotlar rahbarlari va davlat delegatsiyalarini birlashtirgan forum O‘zbekistonning madaniy merosni saqlash siyosati bilan global gumanitar muloqotni bog‘lovchi yangi bosqichni boshlab bermoqda.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan tashkil etilgan forum O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, Imom Buxoriy, Imom Moturidiy va Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari, O‘zbekiston musulmonlari idorasi, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi hamda ICESCO hamkorligida tashkil etildi.

Tadbirning asosiy maqsadi — islom sivilizatsiyasining ilm-fan, ma’rifat va insonparvarlikka asoslangan haqiqiy mohiyatini xalqaro miqyosda kengroq namoyon qilish, qo‘lyozmalar va madaniy merosni asrash, ularni raqamlashtirish hamda turli sivilizatsiyalar o‘rtasidagi muloqotni mustahkamlashdan iborat.

Xalqaro kuzatuvchilar fikricha, bunday muloqot maydonlariga ehtiyoj so‘nggi yillarda dunyoda diniy murosasizlik, ekstremizm va islomofobiya bilan bog‘liq bahslar kuchaygan bir davrda yanada ortmoqda.

Forum ICESCO Bosh direktori doktor Solim al-Molik, Islom olami uyushmasi Bosh kotibi Muhammad al-Iso, Iordaniya shahzodasi Hasan bin Talol, Rossiya musulmonlari muftiysi Ravilь Gaynutdin, Turkiy davlatlar tashkiloti Bosh kotibi Kubanichbek Omuraliyev, TURKSOY Bosh kotibi Sulton Rayev, IRSICA Bosh direktori Mahmud Erol Qilich, Kavkaz musulmonlari idorasi raisi Shayxulislom Olloshukur Poshshozoda  va boshqa ko‘plab nufuzli mehmonlar ishtirok etmoqda.

Forumning ochilish marosimida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning ishtirokchilarga yo‘llagan murojaatini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti maslahatchisi Xayriddin Sultonov o‘qib eshittirdi. Murojaatda mamlakatda islom sivilizatsiyasi merosini tiklash, asrash, fundamental tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash, yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash va xalqaro gumanitar hamkorlikni kengaytirish davlat siyosatining muhim ustuvor yo‘nalishlaridan biriga aylanganini ta’kidlandi.

Shuningdek, madaniyatlar va sivilizatsiyalar o‘rtasidagi muloqotni kuchaytirish, buyuk allomalar merosini kelajak avlodlarga yetkazish hamda islomning insonparvarlik mohiyatini jahon hamjamiyatiga xolis yetkazish Yangi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim vazifalaridan biri sifatida qayd etildi.

Prezident Administratsiyasi Diniy-ma’rifiy masalalar bo‘yicha departamenti rahbari Muzaffar Kamilov forumni Yangi O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan ma’rifiy islohotlarning amaliy natijasi sifatida baholadi.

– Siz azizlarni Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy, Burhoniddin Marg‘inoniy, Mirzo Ulug‘bek, Ibn Sino kabi jahon ilm-fani va sivilizatsiyasi rivojiga beqiyos hissa qo‘shgan buyuk allomalar yurti – qadimiy va mehmondo‘st O‘zbekiston zaminida qutlash, xususan, 2017 yili Yangi O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoev Janobi Oliylarining shaxsan tashabbusi va rahnamoligida bunyod etilgan muhtasham Islom sivilizatsiyasi markazida ko‘rib turganimiz men uchun katta sharaf va bag‘oyat mamnuniyatdir, - dedi Muzaffar Kamilov.

ICESCO Bosh direktori Solim al-Molik forumdagi nutqida O‘zbekistonning so‘nggi yillarda gumanitar sohada amalga oshirgan islohotlari xalqaro hamjamiyat tomonidan yuqori baholanayotganini ta’kidladi.

Uning fikricha, mamlakatda tarixiy merosni saqlash, ilmiy tadqiqotlar va xalqaro hamkorlikni rivojlantirishga qaratilgan siyosat nafaqat milliy, balki butun islom sivilizatsiyasi uchun muhim ahamiyatga ega.

– Sivilizatsiya taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shayotgan ushbu muborak yurtga yana bir bor samimiy minnatdorlik izhor etaman. Bugun O‘zbekistonning fuqarolik jamiyati, ijtimoiy adolat, iqtisodiy taraqqiyot va tashqi siyosat sohalarida erishayotgan yutuqlari xalqaro tashkilotlar tomonidan yuksak e’tirof etilmoqda.
Bu, avvalo, sivilizatsiyaning o‘zi uchun quvonchli voqelikdir. Shuningdek, butun islom olami uchun ham katta iftixor manbaidir.
Shu munosabat bilan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti muhtaram Shavkat Mirziyoyev janoblariga va mamlakat rahbariyatiga oqilona siyosati hamda ezgu sa’y-harakatlari uchun samimiy tashakkur bildiraman, - dedi ICESCO Bosh direktori Solim al-Molik. 

Ochilish marosimida shuningdek, Turkiya Prezidenti Rajab Toyib Erdo‘g‘anning forum ishtirokchilariga yo‘llagan tabrik maktubi ham o‘qib eshittirildi.

Unda forum zamonaviy xalqaro munosabatlarda tinchlik, muloqot va o‘zaro ishonchni mustahkamlashga xizmat qiluvchi muhim tashabbus sifatida baholandi.

Erdo‘g‘an islomofobiya kuchayib borayotgan bugungi sharoitda islomning haqiqiy insonparvarlik mohiyatini xalqaro maydonda kengroq namoyon qilish umumiy tarixiy mas’uliyat ekanini ta’kidladi.

Forumda notiqlar Movarounnahr sivilizatsiyasi insoniyat taraqqiyotiga qo‘shgan hissani alohida ta’kidlab, Samarqand, Buxoro, Termiz va Xiva kabi tarixiy shaharlarni global ilmiy va madaniy meros markazlari sifatida yanada keng targ‘ib qilish zarurligini bildirdilar.

Shuningdek, O‘zbekistonda amalga oshirilayotgan qo‘lyozmalarni raqamlashtirish, tarixiy merosni muhofaza qilish va akademik tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash siyosati xalqaro ekspertlar tomonidan yuqori baholandi.

I Xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi nafaqat ilmiy anjuman, balki zamonaviy xalqaro munosabatlarda madaniy diplomatiya, ilm-fan va ma’rifat orqali o‘zaro ishonchni mustahkamlashga qaratilgan strategik platforma sifatida shakllanmoqda.

Toshkentda boshlangan mazkur muloqot O‘zbekistonning boy ilmiy va ma’naviy merosini xalqaro akademik maydon bilan bog‘lash, sivilizatsiyalar o‘rtasidagi konstruktiv muloqotni kengaytirish hamda islom sivilizatsiyasining insonparvarlik, ilm va bag‘rikenglikka asoslangan qadriyatlarini global darajada ilgari surishga xizmat qiladi.

Forumning birinchi kunida ilgari surilgan tashabbuslar O‘zbekistonning gumanitar diplomatiya sohasidagi roli ortib borayotganini hamda mamlakat Markaziy Osiyoda xalqaro intellektual hamkorlikning muhim markazlaridan biriga aylanayotganini yana bir bor namoyon etdi.

Eslatib o‘tamiz, Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan joriy yilda BMTning Nyu-York va Jeneva shaharlaridagi qarorgohlarida, shuningdek, YUNESKOning Parijdagi ofisida islom sivilizatsiyasi va ajdodlarimiz merosiga bag‘ishlab o‘tkazilishi rejalashtirilayotgan maxsus taqdimotlar uchun muhim tayyorgarlik bosqichi hisoblangan mazkur forum o‘z ishini 11 iyulga qadar davom ettiradi. Forum doirasida Samarqand va Termiz shaharlarida buyuk allomalar merosiga bag‘ishlangan to‘rtta xalqaro ilmiy konferensiya o‘tkazilishi rejalashtirilgan.