Yangiliklar

Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyasida namoyish etilayotgan tovus va sher tasvirlangan juft billakuzuklar XI–XII asrlarga mansub bo‘lib, Markaziy Osiyodagi o‘rta asr zargarlik san’atining yuksak namunalaridan biri sifatida e’tiborga loyiq.

Mazkur juft bilakuzuklar Markaziy Osiyo hududiga mansub bo‘lib, XI–XII asrlarda yaratilgan. Bilakuzuklarning o‘lchami 6,1 × 5,1 × 2,4 santimetr, juft holdagi umumiy og‘irligi esa 72 grammni tashkil etadi.

Nozik ishlangan ushbu taqinchoqlar oltin listdan, naysimon shaklda yasalgan. Bilakuzuklarning taxminan uchdan bir qismida deyarli sezilmaydigan oshiq-moshiq mexanizmi mavjud bo‘lib, ularni ochib-yopish imkonini bergan.

Taqinchoqning ikki uchi sher boshi shaklida yakunlangan. Sher go‘yoki o‘z og‘zi bilan qulfni tishlab turganday tasvirlangan. Qulfning tashqi tomonidagi dumaloq medalьonda esa bir-biriga qarab turgan uzun bo‘yinli va uzun dumli tovuslar aks ettirilgan. Sher boshlarida donalab ishlash granulyasiya usulida bajarilgan ko‘zlar va uchburchaksimon quloqlar alohida diqqatni tortadi. Tovuslar nisbatan realistik, sherlar esa badiiylashtirilgan uslubda tasvirlangan.

Bilakuzuklarning eng qiziqarli jihatlaridan biri ularda turli davr va madaniy an’analarning uyg‘unlashganidir. Bir-biriga qaragan qushlar kompozitsiyasi Sosoniylar davri shohona ikonografiyasi bilan bog‘liq bo‘lib, keyinchalik Sug‘d san’ati orqali o‘rta asrlarda yanada keng tarqalgan.

Shu ma’noda, mazkur taqinchoqlar nafaqat zargarlik mahoratining yorqin namunasi, balki Markaziy Osiyodagi madaniy ta’sirlar, badiiy an’analar va uslublar davomiyligini namoyon etuvchi qimmatli tarixiy ashyo hamdir.