Diplomatic society: “O‘zbekiston — islom sivilizatsiyasi merosi va kelajak uchrashgan makon”
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi tarixiy meros va zamonaviy texnologiyalar uyg‘unlashgan, jahon ilmiy-madaniy muloqoti uchun yangi imkoniyatlar ochayotgan maskan sifatida xalqaro e’tibor markazida. «Diplomatic Society» jurnalining muallifi Regina Viala-Simm o‘z maqolasida Toshkent va Samarqandda o‘tkazilgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro media-forumi haqida so‘z yuritib, Markazning nafaqat noyob tarixiy yodgorliklarni asrab-avaylash, balki ularni zamonaviy media, raqamli texnologiyalar va ilmiy tadqiqotlar orqali kelajak avlodlarga yetkazishdagi ahamiyatini yoritadi.
25–29 avgust kunlari O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Toshkent va Samarqand shaharlarida «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro media-forumi bo‘lib o‘tdi. Forumning asosiy maydoni sifatida yaqinda ochilgan O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi tanlandi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev g‘oyasi asosida barpo etilib, 2026-yil mart oyida ochilgan Islom sivilizatsiyasi markazi oddiy muzeydan ancha keng ma’noni anglatadi. U O‘zbekistonning islomgacha bo‘lgan davr va islom sivilizatsiyasiga oid boy merosini zamonaviy raqamli texnologiyalar hamda akademik tadqiqotlar bilan uyg‘unlashtirgan xalqaro ilmiy, madaniy va ma’rifiy markazdir.
Bu yerda jamlangan noyob eksponatlar O‘zbekistonda islom sivilizatsiyasi asrlar davomida ilm-fan, ta’lim, ma’rifat va madaniyat orqali qanday rivojlanganini namoyon etadi. Forum ishtirokchilari tarixiy meros zamonaviy xalqaro media muloqoti uchun mustahkam asos bo‘lib xizmat qilishi mumkinligiga bevosita guvoh bo‘ldilar.
Toshkent va Samarqand shaharlarida qariyb 50 mamlakatdan ommaviy axborot vositalari, ilmiy-akademik hamda ijodiy soha vakillaridan iborat 300 ga yaqin ishtirokchi jamlandi. Ular o‘zbek va islom sivilizatsiyasining tarixi, madaniyati va intellektual merosini zamonaviy dunyoga qanday taqdim etish masalalarini muhokama qildilar.
Forumda dunyoning yetakchi xalqaro telekanallari, axborot agentliklari, nashriyotlar va media kompaniyalar rahbarlari hamda vakillari, shuningdek, jurnalistlar, hujjatli filьmlar mualliflari, prodyuserlar, olimlar, muzeyshunoslar va raqamli texnologiyalar bo‘yicha mutaxassislar ishtirok etdi. CNN va Euronews forumning asosiy media hamkorlari bo‘ldi.
Islom sivilizatsiyasi markazi nafaqat muzey yoki ilmiy-tadqiqot muassasasi, balki muzey faoliyati, ilm-fan, ta’lim, televideniye, hujjatli kino, kitob nashri, raqamli texnologiyalar va sun’iy intellektni birlashtiruvchi xalqaro madaniy-ma’rifiy hamda media maydoni sifatida ham faoliyat yuritadi.
Aynan shu g‘oya forumning asosiy mazmunlaridan biriga aylandi: merosni faqat saqlab qolishning o‘zi kifoya emas, uning hayotini davom ettirish, yangi hikoyalar, filmlar, kitoblar, ilmiy tadqiqotlar va zamonaviy raqamli loyihalar uchun manbaga aylantirish zarur.
Qadimiy qo‘lyozmalar va xattotlik san’atiga ham alohida e’tibor qaratildi. Qadimiy qo‘lyozmalarni qayta tiklash, ularning nusxalarini yaratish va qayta nashr etish yo‘nalishida avstriyalik hamkorlar bilan ish olib borayotgan kompaniyalar ayniqsa faol hisoblanadi.
Biroq ushbu tashabbuslarning asosiy maqsadli auditoriyalaridan biri yosh avlod bo‘ldi. Toshkent va Samarqanddagi 20 ta oliy ta’lim muassasasida qariyb 40 ta mahorat darsi, ijodiy uchrashuv va taqdimot o‘tkazilib, ularda 5 mingdan ortiq talaba ishtirok etdi.
Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasi
Xalqaro media-forum ishtirokchilarining Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasiga tashrifi dasturning ayniqsa muhim qismlaridan biri bo‘ldi.
Ushbu tashrif O‘zbekistonning boy tarixiy, ilmiy va ma’naviy merosini aynan shu meros yaratilgan va asrab-avaylangan maskanlarda turib, xalqaro media hamjamiyatiga bevosita namoyon etish nuqtai nazaridan ham katta ahamiyat kasb etdi.
Shu bilan birga, tashrif zamonaviy media platformalari orqali buyuk allomalar merosi, ilmiy an’analar va islom sivilizatsiyasining umuminsoniy qadriyatlarini keng xalqaro auditoriyaga yetkazish uchun yangi imkoniyatlar ochdi.
«Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» xalqaro media-forumi ushbu yirik ishlarning yakuni emas, balki boshlanishi bo‘ldi. U o‘tmish merosidan kelajak bilimlari, ma’nolari va imkoniyatlari sari yo‘l ochdi.
O‘zbekiston 1991-yil 31-avgustda Sovet Ittifoqidan mustaqilligini e’lon qildi. Mamlakat mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan tantanalar Yangi Toshkent shahrida o‘zbekistonlik rasmiylar, xalqaro mehmonlar, shuningdek, O‘zbekiston va xorijdan kelgan san’atkorlarni bir maydonda jamladi.
Mavjud poytaxtga tutash hududda barpo etilayotgan ushbu ulkan shaharsozlik loyihasi kelgusida ikki million nafar aholiga mo‘ljallangan. Uning 6 ming gektar maydonni qamrab oluvchi birinchi bosqichida esa 600 ming kishi yashashi uchun sharoit yaratish ko‘zda tutilgan.
Texnik xususiyatlar
|
Ko‘rsatkich |
Qiymat |
|
Diametri |
26 metr |
|
Vazni |
40,8 tonna |
|
Manzilli LED yoritgichlar |
322 560 dona |
|
Swarovski kristallari |
1,8 milliondan ortiq |
|
Pavilьon balandligi |
12 metr |
Yorug‘lik · Ovoz · Me’morchilik
Nozik detallar uchun maxsus yechimlardan tortib, murakkab va yirik ko‘lamli loyihalargacha — me’morchilik, texnik muammolar va madaniy merosni muhofaza qilish masalalari birlashgan har qanday vazifa KNY Design kompaniyasining asosiy ixtisoslashuv sohasidir.
Harald Knining texnik va badiiy rahbarligi ostida kompaniya yuqori darajadagi mexatronika muhandisligini an’anaviy hunarmandchilikning eng nozik usullari bilan uyg‘unlashtiradi.
Toshkentdagi Qur’on zali uchun biz yagona manbadan to‘liq, foydalanishga tayyor yechimni ishlab chiqdik va taqdim etdik.
Konstruktorlik va muhandislik yechimlari
Ulug‘vor qandilning dizayni va konstruksiyasini ishlab chiqish, shuningdek, Swarovski kristallari bilan bezatilgan yulduzlar kompozitsiyasini yaratish.
Maxsus boshqaruv elektronikasi
Toshkent osmonidagi tungi yulduzlar manzarasini astronomik aniqlikda aks ettirish. Buning uchun maxsus boshqaruv texnologiyasi ishlab chiqilib, yulduzlarning mayin va tabiiy miltillash effekti yaratildi.
Yorug‘lik va ovoz rejissurasi
Qur’onda bayon etilgan yaratilish voqeasini jonlantiruvchi xona akustikasi, ovoz dizayni va tomoshabinni o‘ziga jalb etuvchi yorug‘lik namoyishini yaratish.
Madaniy merosni muhofaza qilish texnologiyalari
Lavh vitrinasi: iqlim nazorati bilan jihozlangan maxsus himoya kamerasi va yorug‘likka moslashuvchan aqlli shisha orqali YUNESKOning «Jahon xotirasi» xalqaro reyestriga kiritilgan Xalifa Usmon mus'hafini ishonchli muhofaza qilish.
