Xorazmshohlar qarorgohi qanday boʻlgan?
17 gektarlik qalʼa va hukmdorlar hayoti... Oʻzbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi muzeyining “Qadimgi Xorazm sivilizatsiyasi” ekspozitsiyasida ilmiy asosda namoyish etilgan eksponat nimadan dalolat beradi?
Oʻzbekiston hududida, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Ellikqalʼa tumanida joylashgan, milodiy I–III asrlarda Xorazmshohlar qarorgohi boʻlgan Tuproqqalʼa qadimgi Xorazm madaniyatining markaziy yodgorliklaridan biri.
Qalʼa maydoni 17 gektarga teng va toʻgʻri toʻrtburchak shaklida (500×350 m) joylashgan. Tuproqqalʼa baland paxsa devorlar va mudofaa tizimi bilan mustahkamlangan. Ichkarida hukmdor saroyi, ibodatxona, marosim zallari, maʼmuriy binolar, omborlar, ustaxonalar va turarjoylar mavjud.
Devordagi rangtasvirlar va haykalchalar oʻsha davr sanʼati, diniy eʼtiqodlar va hukmdorlarning hayoti haqida qimmatli maʼlumot beradi.
Mirsodiq Ishoqov, tarix fanlari doktori, professor:
Bugungi kunda Oʻzbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida tashkil etilgan “Qadimgi Xorazm sivilizatsiyasi” ekspozitsiyasida ilmiy asosda maketi namoyish etilgan Tuproqqalʼa Xorazm hayotida muhim oʻrin tutgan maʼmuriy markazlardan biri hisoblanadi. Aynan shu yodgorlikdan topilgan yozma hujjatlar orqali oʻsha davr davlat ishlari, hisob-kitob va boshqaruv amaliyoti haqida aniq tasavvur hosil qilish mumkin.
Bugungi kunda Tuproqqalʼa ochiq osmon ostidagi muzey sifatida saqlanib, Ellikqalʼa yodgorliklar majmuasi tarkibiga kiradi va qadimgi Xorazm madaniyati markazlaridan biri sifatida nafaqat Oʻzbekiston, balki butun Markaziy Osiyo tarixida muhim ahamiyatga ega.
